Karol Olchowy z grupy kreatywnej Graj! Kolektyw w artykule opublikowanym w 2019 roku w Almanachu Strażników Tajemnic – Powrocie do R’lyeh, przygląda się temu, w jaki sposób mechanika systemu może wspierać budowanie klimatu grozy podczas sesji. Czy rzuty kostkami faktycznie pomagają? Czy może jednak przeszkadzają w wywoływaniu emocji?
Zapraszamy do lektury!
Granie w RPG nie wymaga wielkich wydatków. W większości podręczników wymienione jako niezbędne do gry są: ołówek i gumka, karta postaci, gracze (Badacze), Mistrz Gry (Strażnik Tajemnic), podręcznik oraz kości. To właśnie te ostatnie często opisywane są jako dodające dramatyzmui nieprzewidywalności rozgrywce ‒ dlaczego zatem tak rzadko świadomie je do tego wykorzystujemy?
Zacznę od końca. Wielu Strażników Tajemnic nie przepada za kośćmi na sesjach. Często słyszałem wśród znajomych słowa: „kości są nieklimatyczne”, „nie lubię tej mechaniki”, „psują scenariusz”, „u mnie gracze dobrze się bawią i bez rzutów”. Jeżeli ty też tak mówisz, to świetnie trafiłeś, bo zaraz spróbuję cię przekonać, że to tylko wymówki!
Rzuty wprowadzają element losowości, a to właśnie niepewność wyniku wzbudza w graczach emocje (nie ukrywajmy ‒ w nas, Strażnikach, również). Badacze – po wzięciu pod uwagę okoliczności, możliwych konsekwencji i szansy na powodzenie – zdecydują, czy będą chcieli zaryzykować i poznać skutki swojej deklaracji (i rzucić kością), czy też nie podejmą ryzyka i zrezygnują z działania bądź się wycofają. Im wyższa stawka i im trudniejszy wybór, tym emocje będą silniejsze, a wokół nich możemy zbudować niezapomniane sceny. Co w przypadku rzutów, które nie wzbudzają emocji? Tu właśnie leży problem wielu prowadzących. Każdy rzut powinien coś za sobą nieść. Jeżeli nie zwiastuje ryzyka i Badacze nie poniosą jego konsekwencji lub nie jest celowym, zaplanowanym zabiegiem Strażnika, to prawie na pewno można z tego testu zrezygnować.
Zacznę od tego, że nie ma doskonałej mechaniki; każda ma swoje wady i zalety. Jedna pomoże w heroicznych działaniach bohaterów, ale może nie współgrać z realizmem świata, inna będzie świetnie odwzorowywała rzeczywistość, ale testy mogą się dłużyć w nieskończoność. W Zewie Cthulhu mechanika jest szybka i prosta, ale raczej nie wspiera zabawy, w której Badacze zamiast odkrywać tajemnice i mierzyć się z własnymi słabościami, bardziej zainteresowani są polowaniem na istoty zagrażające ludziom. W takim przypadku, zamiast rezygnować całkowicie z rzutów, poszukaj mechaniki bardziej pasującej do twojego stylu gry i twoich graczy. Możesz zmodyfikować istniejącą albo wybrać jedną z dziesiątek innych, dostępnych na rynku.
Jeżeli rzut kością zepsuł ci scenariusz, to w większości przypadków powodem nie jest mechanika, a zbyt szczegółowe zaplanowanie sesji. Nie wyobrażaj sobie, w jaki sposób zacznie się, przebiegnie i skończy dana scena. Raczej zaplanuj lokację, wypełnij ją poszlakami i BN-ami, wpuść tam graczy i zobacz, co z tego wyniknie. Wtedy żaden rzut i żadna deklaracja Badaczy cię nie zaskoczy, bo jedyne, co pozostanie, to opisanie wyniku testu i wyciągnięcie konsekwencji. Poza tym, to do ciebie należy interpretacja wyniku i ‒ jeżeli gracze i historia na tym zyskają ‒ czasami możesz nagiąć niektóre reguły. Choć zasady mówią co innego, wcale nie musisz zabijać Badaczy, jeżeli w barowej bójce mają tragiczne rzuty. Niech wylądują w szpitalu, w areszcie lub zostaną obrabowani. Możesz też oddalić konsekwencje w czasie, np.: jeżeli Badacze zdobywają kluczowe akta z biura koronera i nie udał im się test Perswazji, niech otrzymają te akta, ale po pewnym czasie niech do drzwi zapuka szeryf z pytaniami o nie i o fałszywe dokumenty Badaczy. Nie oszukuj, ale pamiętaj, że interpretacja rzutu jest przywilejem Strażnika.
Jeżeli gracze niechętnie rzucają, może to wynikać z przykrych doświadczeń, gdy krytyczny pech był okrutnie wykorzystywany przez Strażnika, a każdy test okazywał się niemal niemożliwy do zdania. Miałbym tu dwie rady. Po pierwsze, pamiętaj o statystykach Badaczy i twórz historię dla nich! Jeżeli żaden z Badaczy nie potrafi pływać, nie każ im rozwiązywać tajemnic zatopionego miasta albo bóstwa zamieszkującego bagniste pojezierze. Prędzej czy później przyjdzie im wejść do wody, a wtedy gracze przyjmą każdy test z komentarzem „on się nad nami pastwi, przecież wie, że nie umiemy pływać” ‒ i będą mieli rację. Po drugie, wykorzystaj nieudane testy do rozbudowania historii, a nie do karania graczy. Jeśli im coś nie wyjdzie, stwórz niedogodność albo zagrożenie, które jednak będą mogli przezwyciężyć. A jeżeli pech był krytyczny? Niech sytuacja wymaga dodatkowego wysiłku i poświęcenia, a blizny przypominają o tym, jak bardzo ryzykowali.
Czytasz dalej? Super! Teraz poznasz kilka trików, które sprawią, że kości zaczną wspierać budowanie napięcia. Z niektórych sztuczek można korzystać na każdej sesji, inne zależeć będą od wyniku testu. Poniższe opisy metod straszenia stosuje się dość powszechnie w literaturze, filmie czy grach, a skoro tam działają, czemu nie mają działać przy rzucie kośćmi? Zanim przejdziemy jednak do sedna, chciałbym wspomnieć jeszcze o czymś. NIE OSZUKUJ NA KOŚCIACH! Czasami możesz nagiąć rezultat (pisałem o tym wyżej), jeżeli jednak kultysta miał nastraszyć Badaczy, ale przy teście rzuciłeś pecha, to mu po prostu nie wyszło. Kropka. Możemy przejść dalej.
Niech czegoś nie dostrzegą lub niech ich własne, niedoskonałe zmysły wypaczą to, co widzą lub słyszą. Mogą nie zdążyć przesłuchać naocznego świadka pewnych wydarzeń albo przeoczyć kluczową poszlakę. Dzięki temu zaciekawisz graczy intrygą i sprawisz, że coraz bardziej będzie im zależało na znalezieniu odpowiedzi na nurtujące ich pytania i rozwiązaniu zagadki. Jak to osiągnąć?
W tym przypadku my, Strażnicy, mamy bardzo szeroki wachlarz narzędzi. Od zmian tempa rozgrywki, przez odpowiedni dobór słów, światła, muzyki, tonu czy stosowanie pauzy. W kwestii rzutów mam tutaj trzy sugestie.
Badacze napotkali w ciemnym lesie grupę kultystów, którzy chcieli ich nastraszyć. Wykorzystałem mechanikę do zbudowania „mitu”:
Marek przeżył z ciężką raną. Badacze oczywiście nie zrezygnowali ze śledztwa, ale kultystów uznali za istoty z nadprzyrodzonymi mocami, do końca gry obawiając się konfrontacji, i bardzo się napracowali, żeby poza wiedzą uzbroić się też w broń palną.
Jak widzisz, kości mogą skutecznie wesprzeć straszenie graczy na sesji. Zachęcam cię do stosowania tych trików i odkrywania własnych, ale rób to świadomie i z wyczuciem. Wprawdzie wymaga to praktyki, ale efekty są tego warte. Nieoczekiwane wyniki testów i ich skutki długo pozostają w pamięci Badaczy i Strażnika Tajemnic. Jeżeli nie wierzysz, zapytaj swoich graczy przed następną sesją, co utkwiło im najmocniej w pamięci. Mogę się założyć, że przynajmniej jeden z nich wspomni sytuację, w której nieoczekiwany rzut pozwolił mu dokonać czegoś niemożliwego! A tymczasem… Niech kości będą w porządku!
Ten artykuł jest częścią Almanachu Strażników Tajemnic – Powrót do R’lyeh, kontynuacji kultowego Skrótu do R’lyeh autorstwa Miłosza Brzezińskiego. To zbiór tekstów doświadczonych Strażników, którzy dzielą się wiedzą o tym, jak tworzyć atmosferę grozy i napięcia podczas sesji RPG.
Pobierz darmowy Powrót do R’lyeh w PDF za darmo z naszej strony!
Zadzwoń
Napisz do nas
Czarni Mnisi odpowiadają na wiadomości od
poniedziałku do piątku w godzinach
09:00-16:00.
A może tutaj
znajdziesz odpowiedź na swoje pytanie?
Dołącz do najlepiej poinformowanych graczy w Polsce! Podaj swój adres e-mail, a będziemy Cię informować o przedsprzedażach, promocjach i nowościach w naszym sklepie!
