Wiktor 'Wekt' Gruszczyński w artykule opublikowanym w 2019 roku w Almanachu Strażników Tajemnic – Powrocie do R’lyeh, dzieli się swoimi spostrzeżeniami na temat kreowania BN-ów, którzy wzbudzą niepokój, zapadną w pamięć graczom i będą po prostu... odrażający.
Na co zwrócić uwagę? Jak ich wprowadzać do sesji oraz czego się wystrzegać? Jeśli jesteście ciekawi spojrzenia Wekta - zapraszamy do lektury!
Dobrze napisane i przedstawione postacie są podstawą wciągających fabuł. Każdy Strażnik Tajemnic chciałby stawiać na drodze Badaczy bohaterów niezależnych (BN lub NPC ‒ non player character), o spotkaniach z którymi gracze będą pamiętać długo po zakończeniu sesji. Podczas przygód w Zewie Cthulhu każda drużyna napotka gangsterów, gliniarzy, kultystów, rozmaite stwory i pomioty dawnych bogów. Oni stanowią tylko przeszkody, utrudnienia na drodze do poznania prawdy o tych najbardziej przerażających istotach, dla konfrontacji z którymi warto tracić Poczytalność.
BN-a tworzy się na dwóch płaszczyznach. Pierwsza z nich powstaje na etapie tworzenia scenariusza. To istotne cechy postaci, takie jak wygląd, historia, zasoby i moce, którymi dysponuje, oraz motywacja do działania. Najważniejsze postacie w grze powinny być spójne i charakterystyczne. Druga płaszczyzna to prezentacja BN-a na sesji, sposób wprowadzania postaci do gry oraz odgrywanie jej zachowań i działań. Na początku ustalmy, co charakteryzuje te najstraszniejsze twory, a potem omówimy kilka sposobów na skutecznie wykorzystanie ich na sesji.
Wielcy Przedwieczni, dzieci Dagona, mi-go, stwory z Krainy Snów ‒ to tylko kilka przykładów z pełnej straszliwych istot mitologii Lovecrafta. W poszukiwaniu inspiracji możemy sięgnąć do tekstów innych autorów oraz filmów, komiksów i gier: Joker z Batmana, Hannibal Lecter z Milczenia Owiec, tytułowe To Stephena Kinga, Piramidogłowy z gry Silent Hill, Trzy Wiedźmy z Wiedźmin III: Dziki Gon, hrabia Dracula z powieści Brama Stokera. Także bezkompromisowy Frank Underwood z serialu House of Cards potrafił budzić grozę. Przykłady można mnożyć, a z każdym kolejnym lista będzie bardziej różnorodna. Na nasze potrzeby możemy wyodrębnić trzy kategorie BN-ów, choć należy pamiętać, że tworzona istota rzadko będzie należeć tylko do jednej z nich:
Pierwsza grupa to wszelkie potwory, straszydła i inne wynaturzenia. Ich głównym wyróżnikiem będą cechy fizyczne oraz estetyka. To istoty o wyjątkowym rozmiarze oraz sposobie poruszania się. Wyposażone w ohydną paszczę, macki, setki oczu lub dziwne narośle. Wydzielają strumienie śmierdzącego śluzu. Na ich cielskach kłębią się larwy, a u stóp wiją się służalcze istoty lub odrażający miot. Ich gniazda i siedziby pełne są zgnilizny, kości ofiar lub zbudowane są z elementów o niemożliwej do określenia geometrii.
Projektując takie bestie, pamiętaj o zmysłach innych niż wzrok. W ich pobliżu rozchodzą się wibrujące szmery. Otwór gębowy ciągle mlaszcze, a ciało wydziela przykry odór. Oddech wywołuje drażniący swąd. Lepki śluz pod podeszwami lub wilgotne od piżma powierzchnie prastarych skał mogą wywołać na sesji lepszy efekt niż widok pełznącej macki czy rozrzuconych zwłok.
W tym miejscu chciałbym zwrócić uwagę na łatwy do popełnienia błąd. W odróżnieniu od filmów czy gier, którymi warto się inspirować, RPG nie jest medium wizualnym. Na sesji rozmawiamy. Kwiecisty, rozbudowany opis monstrum, ukazujący go w pełnej okazałości, raczej nie zrobi na graczach wrażenia. Po pierwsze, podczas gry brakuje czasu na długie opisy. Po drugie, jedno niewłaściwe słowo może wywołać niepożądane skojarzenie, które momentalnie zburzy klimat.
Przy monstrach należy unikać bezpośredniości i nie eksponować wszystkiego naraz. Przypomnij sobie Obcego Ridleya Scotta ‒ tam ksenomorf długo pozostawał w mroku, na granicy pola widzenia. Lepiej dawkować graczom wrażenia. Dzięki stopniowemu dokładaniu informacji można doprowadzić do sytuacji, w której obraz bestii będzie zbudowany w głowach graczy na długo przed konfrontacją i dodatkowo podkręcony przez ich wyobrażenia. Dzięki temu, gdy staną naprzeciw stwora, efekt będzie mocniejszy, a rozbudowany opis zbędny. Pomyśl o otoczeniu i zachowaniu bestii. Czy zostawia ślady? Czy jest ostrożna, czy też szlak jej przejścia przypomina trasę huraganu? Czy jest to szybki i precyzyjny łowca kryjący się w cieniach, czy też potężny, powolny rzeźnik robiący krwawą łaźnię? Nadejście istoty lub jej aktywność mogą zwiastować różne zjawiska: migotanie oświetlenia, nadejście sfery cienia lub popłoch wśród zwierząt.
Prawdziwa natura istoty jest intrygującym sekretem do odkrycia. Potworne oblicze wilkołaków ukazuje się tylko podczas pełni księżyca. Prawdziwą postać mogą wywoływać lub ukrywać zaklęcia, klątwy lub plugawe substancje i eksperymenty. Przeobrażenie może zachodzić etapami, które będą istotne dla wydarzeń na sesji. Dobrym przykładem przemiany jest Dart z drugiego sezonu Stranger Things. W horrorze Mucha naukowiec stopniowo stawał się monstrum.
Możemy też korzystać z bardziej subtelnych efektów. Jeden dziwny element wystarczy, by wzbudzić podejrzenia. Dla ludzkiego instynktu odstępstwa od normy są bardziej niepokojące niż elementy zupełnie obce. Projektanci postaci do filmów i gier studiują różne choroby skóry oraz deformacje ciał występujące w naturze, aby ich projekty były bardziej prawdziwe, a przez to straszniejsze. Nietypowe oczy, zdeformowana kończyna, niepasujący do postaci cień czy nadnaturalna otyłość stworzenia mogą zasiać w graczach ziarno strachu, które następnie wykiełkuje z pełną mocą.
Ogromne możliwości, władza, moc oraz zasoby – to elementy wyróżniające te postacie. W ich przypadku najważniejszy będzie sposób, w jaki oddziałują na rzeczywistość. Istoty z mitów, czarnoksiężnicy, przywódcy kultów, władcy, bogacze, politycy i mafiozi samą swą obecnością wpływają na otoczenie. Przerażenie budzi sposób, w jaki wykorzystują swoją pozycję i możliwości. Ich wola ma być realizowana bez względu na koszty. Ich łaska jest ogromna, ale wiąże się z wzrastającymi wymaganiami i zależnością. Dobrze przedstawił to Mario Puzo w Ojcu Chrzestnym. Ich gniew jest straszny. Gdy używają swej mocy, to na wielką skalę – niszcząc miasta, uśmiercając tysiące istnień i wywołując wojny. Jednak najczęściej ich działania mają charakter pośredni. Na ogół wysługują się innymi istotami, które za nimi podążają jako wyznawcy, niewolnicy bądź pracownicy. Warto zastanowić się, w jaki plugawy sposób kontrolują podwładnych. Nieodłącznym elementem takiego BN-a jest organizacja, którą kieruje, jak mafia, lub która jest mu oddana, jak sekta kultystów. Istotę i organizację wyróżniają sposoby działania oraz zwyczaje; kontrolowane przez nich sfery wpływów, które często ścierają się z terytoriami innych. Między tymi istotami panuje odwieczna rywalizacja o dominację. Przykładem może być tu Hastur zwalczający Cthulhu.
Gracze powinni zapracować na spotkanie twarzą w twarz z potężnymi BN-ami. Zanim to nastąpi, Badacze usłyszą o nich, natkną się na efekty ich działalności lub odnajdą zapisy w starożytnych manuskryptach. Wraz z postępem badań lub śledztwa zauważą, jak daleko i głęboko sięgają ich macki. Słowo potężnych istot będzie ważniejsze niż obowiązujące prawa. Napotkani ludzie będą wyrażać się o nich z szacunkiem bądź lękiem, albo nabiorą wody w usta. Z potęgami nie warto zadzierać, ponieważ w odróżnieniu od istot z pierwszej grupy, nie będą atakować przeciwników, lecz wszystko wokół nich ‒ rodziny, przyjaciół, ich pracę, dorobek lub reputację. Potrafią wykorzystywać swoją władzę. Badacze mają znikome szanse w bezpośrednim starciu z tymi istotami. Dysponują one mocą zdolną zmieść ich z powierzchni ziemi. Jedyny atut bohaterów może stanowić to, że jako niewielka grupa, mogą przez jakiś czas działać niezauważeni. Należy zadbać, by gracze czuli potęgę przeciwnika i mieli świadomość, że jeden niewłaściwy krok może skończyć się tragicznie.
W systemie takim jak Zew Cthulhu można założyć, że potęgi nie da się pokonać, można ją jedynie zatrzymać lub spowolnić. Takie istoty też mają swoje ograniczenia. Może to być cykl życia. Może demon budzi się tylko przy określonym układzie gwiazd? Czy potrzebuje żywić się czymś lub pozyskiwać energię? Wielkość bywa ograniczeniem. Czasem tylko słudzy istoty mogą zdobyć niezbędne składniki i odprawić rytuał, który otworzy dla ich pana przejście do naszego wymiaru, umożliwiające korzystanie z pełni straszliwych mocy.
To najmniej precyzyjna kategoria. Możemy do niej zakwalifikować dziwne znalezisko z opowiadania Kolor z innego wszechświata Lovecrafta lub światła z Pustkowi F. Paula Wilsona. Postać Jokera w wersji z komiksu Joker Briana Azarello, która jest niemożliwą do kontrolowania personifikacją chaosu, też znajdzie tu swoje miejsce. Wyobraź sobie artystę, muzyka lub malarza, podobnego do wiolinisty z opowiadania Muzyka Ericha Zanna, który utracił zmysły, ale jego twórczość ma moc wpływania na rzeczywistość. Budzącą grozę postacią będzie zamknięty w azylu szalony badacz, który w naszym świecie jest bezwolny, ale dzięki poznanym sekretom czy wizjom zesłanym przez bogów jego umysł może przemieszczać się w Krainach Snów. W kreacji dziwadeł możesz popuścić wodze fantazji i zestawiać ze sobą dowolne elementy. Stwór może być połączeniem dwóch dziecięcych główek osadzonych na potężnych ramionach, na których stąpa. Klasyką horroru są nawiedzone przedmioty. Coś może żyć w chimerycznych figurkach z katarynki przeklętego rzemieślnika.
Te istoty mogą wyglądać dowolnie, ale największy strach budzi ich groteskowe, odmienne i nieprzewidywalne zachowanie. Jednak brak sensu w ich działaniu może być tylko pozorny. Najlepiej wyjaśnią to słowa Chana z powieści Metro 2033 Dymitra Glukhovsky’ego: Może się wydawać, że niektóre moje działania są pozbawione sensu, a nawet szalone. Ale sens w nich jest, po prostu tobie jest on niedostępny, bo twoja percepcja i rozumienie świata są ograniczone… W skali kosmicznych tajemnic ludzki umysł jest zbyt słaby, by przyjąć choćby okruch wiedzy, a próby poznania jej prowadzą do utraty Poczytalności. Dziwadła w grze będą zachowywać się jak socjopaci i szaleńcy. Ich systemy wartości i moralność mogą być zupełnie pokręcone i niejednoznaczne. W strasznych opowieściach to właśnie zaburzenia ustalonego porządku i utrata kontroli są najlepszymi narzędziami narratorów. Boimy się tego, czego nie możemy zrozumieć.
Ciekawym wyzwaniem na sesji może być próba nawiązania kontaktu z taką istotą. Postacie będą mierzyć się z huśtawką nastrojów, utratami świadomości, a także obrzydliwym sposobem komunikacji, przerażającymi pragnieniami lub wymaganiami. Najlepiej, by taka scena miała miejsce w strasznym otoczeniu, pod presją czasu albo nadchodzącego zagrożenia. Czy Badacze odważą się próbować?
Odpowiednie wykorzystanie postaci na sesji jest równie istotne jak jej projekt. Ważnego BN-a, który ma straszyć, wprowadza się do gry powoli. Najpierw należy odpowiednio zapowiedzieć jego pojawienie się, by wprowadzić niepokój. Gdy prawdziwa natura BN-a jest ukryta, nie śpiesz się z ujawnianiem faktów, a najlepsze karty zatrzymaj do kulminacyjnych scen. Im więcej niewiadomych, tym lepiej. Sama scenografia miejsca związanego z postacią i znajdujące się tam przedmioty mogą udzielić o niej wielu informacji. Niech gracze pracują na wiedzę prowadzonym śledztwem. Postacie graczy powinny doświadczyć efektów działań BNa, poczuć strach okolicznych mieszkańców albo poznać legendarną przepowiednię. Niech istota zagraża czemuś, co bohaterowie znają, z czym się identyfikują, na czym im zależy. Dlaczego? Powód jest bardzo prosty. Jeżeli na sesji nie zbudujesz relacji Badaczy ze światem przedstawionym, gracze nie będą emocjonalnie zaangażowani w opowieść. W takiej sytuacji nie ma mowy o strachu, jest tylko kolejne wyzwanie do pokonania.
W interakcji lub konfrontacji z przerażającą postacią emocje i uczucie niepewności nie powinny opadać. Nie każde spotkanie powinno prowadzić do walki (o życie) lub ucieczki. BN nie musi być wrogiem postaci ‒ może dążyć do własnych, niezależnych celów, może czegoś potrzebować lub pragnąć. Przypomnij sobie Milczenie owiec. Tam policja potrzebowała wiedzy, którą posiadał Hannibal Lecter. Warto postawić graczy przed podobnym wyborem. Czy zwrócą się o pomoc do takiej postaci? Czy bezpiecznie jest zawierać sojusz z niebezpieczną istotą? Jeśli tak, to na jakich warunkach? Czy warto sprzymierzyć się z jedną straszną istotą, by pokonać inną? Natomiast jeżeli już dojdzie do eskalacji konfliktu, warto, by kształt wyzwania i jego stawka budziły podobną grozę, jak sam rywal. Walka na śmierć i życie, o własne przetrwanie bywa ciekawa, ale to banalne rozwiązanie. Walka o ocalenie ważnych dla graczy BN-ów lub całego miasta wywoła większe emocje, a konsekwencje ewentualnej porażki będą miały większe znaczenie, bo odmienią świat gry. Co zrobią Badacze, gdy ich znajomy będzie opętany przez obcy byt? Czy poświęcą jego życie, by powstrzymać istotę z zaświatów? Interesującą stawką konfrontacji będzie wydarcie ze szponów przeciwnika tajemnicy lub artefaktu, którego ten strzeże lub pożąda.
Straszliwych BN-ów można kształtować na rozmaite sposoby, co pokazują przytoczone przykłady. Kultura stworzyła ich już tak wielu, że nietrudno o inspiracje. Zastanów się, czego potrzebuje twoja przygoda lub kampania i odpowiednio dopasuj stwora. Może wpadniesz na własny pomysł, wokół którego zbudujesz przygodę. Z drugiej strony, BN wcale nie musi być centralnym punktem fabuły, aby straszyć nim graczy. Zwróć uwagę, że żyjący świat gry nie zawsze kręci się wokół poczynań Badaczy. Nie każdy napotkany BN musi być straszny. Sukces leży w różnorodności. To, że niektóre postacie będą ładne, śmieszne, zwykłe albo będą bały się bohaterów graczy, tylko zwiększy efekt, jaki wywołają te najstraszliwsze kreacje wyobraźni Strażnika Tajemnic.
Ten artykuł jest częścią Almanachu Strażników Tajemnic – Powrót do R’lyeh, kontynuacji kultowego Skrótu do R’lyeh autorstwa Miłosza Brzezińskiego. To zbiór tekstów doświadczonych Strażników, którzy dzielą się wiedzą o tym, jak tworzyć atmosferę grozy i napięcia podczas sesji RPG.
Pobierz darmowy Powrót do R’lyeh w PDF za darmo z naszej strony!
Zadzwoń
Napisz do nas
Czarni Mnisi odpowiadają na wiadomości od
poniedziałku do piątku w godzinach
09:00-16:00.
A może tutaj
znajdziesz odpowiedź na swoje pytanie?
Dołącz do najlepiej poinformowanych graczy w Polsce! Podaj swój adres e-mail, a będziemy Cię informować o przedsprzedażach, promocjach i nowościach w naszym sklepie!
